in

Peter Mos (60) beëindigt vandaag zijn leven dat wordt verpest door tinnitus

Peter Mos sterft vandaag, de Hengeloër verkiest de dood. Een injectie maakt een eind aan zijn leven, na 60 jaar.

Pas dan wordt de snerpende pieptoon in zijn hoofd het zwijgen opgelegd. Slot van een lijdensweg, vertellen hij en zijn gezinsleden openhartig.

Ze hebben hun vaste rituelen zondags. Samen ontbijten, dan een spelletje. Ook afgelopen week zitten Peter, zijn vrouw José (56), zoon Martijn (23) en dochter Susan (17) om tafel.

Ze spelen Kolonisten van Catan, het populaire bordspel. Peter gaat met de eer strijken. Of ze hem laten winnen? „Ben je gek?

Je wilt niet weten hoe fanatiek we zijn”, schetst José, die als laborante voor het Enschedese ziekenhuis werkt.

Dat dit hun laatste potje als gezin was? Ze spreken het niet uit, misschien komt Peters dood te dichtbij. Nog zes dagen.

Peter: „Ik heb eraan gedacht, maar dat niet uitgesproken. Ik weet dat zij dat moeilijk vinden.” Hij wrijft regelmatig met zijn handen over de slapen, gooit zijn hoofd achterover, zucht.

Hoge pieptoon
Peter Mos heeft tinnitus, de oor-aandoening die twee miljoen landgenoten tergt. Deze Tukker heeft de ernstigste vorm: de scherpe pieptoon houdt nooit op en drijft hem tot wanhoop. Er valt niet mee te leven, letterlijk.

José vermoedt dat met de plotselinge dood van hun oudste zoontje Jeroen de ‘kiem’ voor tinnitus is gelegd.

Het vrolijke ventje overlijdt in 2001 aan hersenvliesontsteking, nog geen week na zijn zesde verjaardag. Jeroen krijgt een indrukwekkende viering in ‘hun’ Onze Lieve Vrouwekerk.

”Eerst denk je: het is vanzelf gekomen, het gaat vanzelf over”
– Peter Mos

Op de bek geslagen
Peter gaat jarenlang met de pest in het lijf naar zijn werk; spanning en stress. Het klikt niet met een meerdere.

Op een vrijdagmiddag, elf jaar terug, loopt het uit de hand. „Ik had hem bijna op de bek geslagen”, schetst de kalme Hengeloër hun botsende karakters. De financieel expert komt in de ziektewet.

Hij krijgt een ‘piep in beide oren’. Hij vindt geen oorzaak. „Eerst denk je: het is vanzelf gekomen, het gaat vanzelf over.” Maar dat gaat het niet. Peter doorloopt het volledige medische traject.

Van audiologisch centrum tot alternatief therapeut, van maatschappelijk werker tot paranormaal genezer.

Het piepen blijft. In De Riethorst, een top-centrum voor doven en slechthorenden, vindt hij steun van lotgenoten; stil wordt het niet.

‘Wietje’
Hij wordt gecheckt op depressiviteit, in het Twents Psychiatrisch Ziekenhuis. Deskundigen in Helmerzijde, zijn huisarts en collega’s adviseren een ‘wietje’. Iemand bezorgt een dikke joint.

Peter zal die in het bijzijn van vrouw en kinderen oproken, spreken ze af. Maar hij begint er al vroeger aan, alleen. „Er gebeurde eerst niks, ik ging steeds sneller inhaleren. Ik had hem binnen tien minuten op.”

Lees ook  Meisje (18) ontvoerd en mogelijk ver kracht, door speciale eenheden bevrijd in Duitsland

Als hij opstaat, kan hij geen stap verzetten. Alsof hij stomdronken is. De kinderen nemen hun vader, zwaar stoned, onder de arm. Zwetend, trillend, overgevend.

„Hij had een bad trip”, vertelt Martijn, UT-student werktuigbouwkunde. Om pa terug op aarde te krijgen, zetten ze Dreams van Fleetwood Mac op. Peter: „Ik was drie uur van de wereld en dacht dat ik dood ging.” De piep hoort ie niet, even.

Euthanasie
De zelfgekozen dood wordt besproken. „Mijn huisarts zag dat het lijden ondraaglijk en uitzichtloos was, de criteria voor euthanasie.”

Een schouwarts en een psycholoog geven toestemming. April 2019, hij voldoet aan alle regels. Peter Mos mag zijn strijd besluiten met een injectie, bij wet toegestaan.

Dat doet hij niet direct. De drang te blijven leven, is sterker. Peter probeert opnieuw het stil tussen de oren te krijgen.

Met acupunctuur, EMDR (geheugentherapie) en het benaderen van universitaire centra van Groningen tot Maastricht.

Er wordt geëxperimenteerd met implantaten, maar alleen bij mensen met tinnitus aan één oor, Peter hoort ‘dubbel’. Ook die weg loopt dood.

”Mijn huisarts zag dat het lijden ondraag­lijk en uitzicht­loos was, de criteria voor euthanasie”
– Peter Mos

Genieten van theater en FC Twente
De aandoening beheerst niet volledig hun leven. Met zijn vaste vriendenploeg bezoekt Peter zowat elke wedstrijd van FC Twente.

José en hij genieten van theatervoorstellingen, van We Will Rock You (Queen) tot Soldaat van Oranje.

Vaak vergalt tinnitus levensplezier. Alles wordt zwaarder: krant lezen, tv (met ondertiteling) kijken, feestjes.

Hij kan steeds slechter tegen rumoer en door elkaar pratende mensen. „Je gaat je er lichamelijk slecht van voelen en wordt chagrijnig.” José: „Veel dingen kun je niet of je hebt er geen zin aan.”

‘Gedda’
Peter wordt volledig afgekeurd (zomer 2019). Hij begint aan zijn laatste etappe. Pietje precies, op het autistische af. Hij zegt lidmaatschappen op, zoals van FC Twente’s Vriendenkring na 46 jaar.

Gedda, noemen zijn dierbaren hem, het regeltype dat Johanna ter Steege speelt in De Beentjes van Sint-Hildegard. Ze kunnen er samen om lachen, zo is hij nu eenmaal. Altijd geweest.

Susan, vwo-examenkandidate, maakt een werkstuk. Ze laat de pieptoon – 12.000 Hertz – horen die Peter breekt.

Het geluid staat per ongeluk zo hard dat iedereen naar haar klaslokaal vliegt. „Ik vertelde dat mijn vader tinnitus heeft en zo niet meer verder wil.” Ze krijgt een 8.

Lees ook  André Hazes weigert met Wilfred Genee samen te werken: ‘Hij heeft zich negatief uitgelaten’

Afscheidstournee
De ‘afscheidstournee’ begint. Hij brengt een doos met FC Twente-relikwieën bij Willy Berends, conservator van het voetbalmuseum.

Peter: „Het mooiste vind ik een blauw vaantje van Ipswich Town.” Een supportersleven in tickets en banieren.

FC Twente-Heerenveen wordt zijn vaarwel van de Veste. Een domper, zijn club verliest (2-3). Peter levert zijn kampioensshawl in bij de vijf kameraden. Stoel 7 op rij 6 in vak 310 blijft voorlopig leeg.

Zaterdag 21 maart wordt zijn ‘slotdatum’. Omdat Peter liefst alle organen doorgeeft, wordt de euthanasie niet thuis maar in het MST uitgevoerd.

Alles wordt in gang gezet: van de viering in ‘hun’ Onze Lieve Vrouwekerk, vergelijkbaar met de dienst voor Jeroen, tot de crematie in Borne, voor honderden familieleden, vrienden, belangstellenden.

Naar de hemel?
Peter voelt de naderende dood als verlossing. „Een eind aan de lijdensweg.” Of hij naar de hemel gaat? „Ik ben niet zo van het hiernamaals, maar het is een mooie gedachte als anderen daar troost in vinden.”

Voor José en hun kinderen is het dubbel. „Ik heb Peter liever hier dan bij Jeroen”, verwijst zij naar hun overleden zoontje. Susan vindt het lastig..

Ik ben eraan toe. Bang voor de dood ben ik niet. Zodra het infuus wordt aangelegd, ga ik lekker slapen

Martelgang door corona
Dan steekt corona de kop op. De slotgang, die Peter zo zorgvuldig uitstippelde, wordt een martelgang in het kwadraat.

Zo is afgesproken dat de vrienden zijn shawl op Peters kist draperen, pal na de geplande wedstrijd FC Twente-Den Haag. Maar het hele speelschema wordt gecanceld. Dat symbolische voetbalafscheid vervalt.

Het doneren van organen wordt een deceptie. Tot Peters grote verdriet zijn mogelijk alleen de nieren bruikbaar.

Met andere organen wordt niet door het land gereden. Een coronatest bepaalt of hij überhaupt kan donoren. Weer een domper.

Geen uitstel overwogen
De kerkviering wordt sterk versoberd. In het crematorium zitten maximaal dertig familieleden. Het gezin gaat van afknapper naar afknapper.

Uitstel van euthanasie is niet overwogen. Peter: „Ik ben eraan toe. Bang voor de dood ben ik niet. Zodra het infuus wordt aangelegd, ga ik lekker slapen.”

De laatste Kolonisten van Catan is gespeeld, Peter kijkt naar zijn gezin. „Ik weet zeker dat jullie hier met z’n drieën doorheen komen, jullie zijn sterk.”

José, een nuchtere boerendochter uit Rietmolen, relativeert in de aanloop naar Uur U. „Het scheelt dat alle dierbaren afscheid van Peter hebben kunnen nemen, dat is bijzonder.” Het gezin meldt zich vanmorgen in Enschede. Eindelijk wordt het stil in Peters hoofd.

Mama hapt naar adem terwijl ze tegen coronavirus vecht.

Niet veel kinderen hebben corona. Maar Medina (1) ligt ermee in het ziekenhuis