in

Hoe meester Milko na de zomervakantie terugkwam als juf Milly

Zorgvuldig bereidde Milly Lanser (56) haar identiteitswisseling voor op een school vol pubers. Ze was op het Huygens College in Heerhugowaard meneer Lanser en keerde na de zomervakantie terug als mevrouw Lanser.

Pas als Milko’s tweede lange relatie strandt, nu zo’n vier jaar geleden, besluit ze haar ‘vrouwgevoel’ niet langer weg te stoppen. Steeds vaker gaat de docent als vrouw de straat op. ,,Eerst ging ik in het donker met de auto naar de bioscoop. Dan zat ik daar als vrouw.’’ Later doet ze in de weekenden boodschappen als vrouw, vertelt ze haar kinderen (nu 24 en 27 jaar, uit haar eerste huwelijk). ,,Eén van de eerste dingen die mijn dochter zei was: dan moet je wel een A-lijn nemen, anders staat een jurk niet zo. Vrij snel daarna heeft ze me als vrouw gezien en zijn we samen uit geweest. Mijn kinderen zijn opgevoed om iedereen te nemen zoals die is, dat doen ze bij mij ook. Bij mijn zoon duurde het iets langer, omdat hij het moment uitstelde. Hij wilde me samen met zijn zus ontmoeten.’’

Plan
In oktober 2018 besluit Milko Lanser dat hij ook op het werk als vrouw door het leven wil, als docent wiskunde en Nederlands aan het Huygens College, een vmbo-school in Heerhugowaard. ,,Het voelde niet meer goed om mannenkleding te dragen. Zodra ik vrijdag uit mijn werk kwam, trok ik die kleren uit en haalde ik mijn vrouwenkleding tevoorschijn. Mijn mannenkleding was bijna werkkleding geworden.’’ Dat betekent dat de school zich daarin moet kunnen vinden, alle collega’s op de hoogte moeten worden

gebracht én alle leerlingen het nieuws moeten horen. ,,De schoolleiding vond het prima. Die zei: bedenk maar een plan.’’

‘Schrik van haar leven’
Voordat dat er ligt, krijgt ze in januari de schrik van haar leven als ze op een woensdagavond in Hoorn naar de bioscoop gaat. Als vrouw. ,,Onze school staat best een stukje van mijn woonplaats, dus ik verwachtte daar geen leerlingen aan te treffen.’’ Een meisje uit de klas zit bij dezelfde film. ,,In de pauze ging ik drinken halen. Ik heb eerst om een hoekje gekeken, maar zag haar niet, dus ik ben in de rij gaan staan. Draai ik me om, staat ze recht achter me. Ik draaide mijn hoofd heel snel om, bestelde fluisterend de drankjes en liep gauw weg.’’

De volgende dag krijgt de docent een mailtje. ‘Volgens mij ben ik u gisteren tegengekomen, maar op een andere manier dan op school. Ik zou u daar graag onder vier ogen over spreken.’ De docent gaat gelijk naar het meisje om de situatie uit te leggen. ,,Ik heb haar gevraagd het geheim te houden totdat iedereen het zou horen. Dat heeft ze supergoed gedaan.’’

Verwarrend
Maanden tobt Milly over de onthulling op school. Hoe breng je deze boodschap over aan honderden pubers? Wat zouden ze zeggen? En hun ouders? Het kostte de docent zélf tientallen jaren om haar vrouwelijke gevoelens een plek te geven. ,,Ik werd verliefd op meisjes, nu nog steeds trouwens. Dat maakte het extra verwarrend. Ik heb het al die tijd geheimgehouden, dacht dat het wel wegging, maar zo werkt het dus niet.’’

Dinsdag 11 juni wordt de grote dag. Het is projectweek op het Huygens College en de scholieren hebben mentorles van meneer Lanser. Nietsvermoedend luisteren de tweedeklassers het vijfde lesuur naar een presentatie over vooroordelen. De zenuwen gieren door het lichaam van de docent wiskunde en Nederlands. Hij staat op het punt om zijn grootste geheim met zijn klas te delen: na de zomervakantie zal hij niet als meneer maar als mevrouw Lanser op school verschijnen.

In alle klassen lezen docenten op precies hetzelfde moment de persoonlijke brief van de docent voor. Bij de ouders ploft tegelijkertijd een ingekorte versie in de mailbox. Niks wordt aan het toeval overgelaten. Milko Lanser wil koste wat het kost voorkomen dat WhatsAppgroepen op tilt slaan, onjuiste berichten op Facebook verschijnen en het roddelcircuit op gang komt.

Coming-out
In zijn mentorklas vertelt meneer Lanser zelf zijn verhaal. ,,Ik zei: ik hoef geen brief voor te lezen, want dit gaat over mij. Nou, het werd werkelijk doodstil in de klas.’’ Vol verbazing en verwondering luisteren de leerlingen naar het verhaal over de vrouwelijke gevoelens van hun docent. Over hoe hij sinds zijn 12de graag meisjesdingen doet, zoals het lezen van de boeken van zijn zus. Over zijn tienerjaren waarin hij stiekem de kleding van zijn moeder aantrekt, soms zelfs wat make-up opdoet. Over hoe hij drie jaar geleden voor het eerst als vrouw naar de bioscoop ging.

Er verschijnen twee foto’s op het scherm, niet van Milko maar van Milly Lanser. Met lange bruine haren, een bordeauxrode jurk, laarzen, make up. ,,Ze hadden gelijk allerlei vragen. Of ik me liet opereren. En of ik nu op mannen val. Ze mochten me alles vragen.’’ De docent loopt meteen een rondje door de andere klassen en is overweldigd door de reacties. In één lokaal krijgt hij spontaan applaus, in een ander vliegt een meisje hem om de hals om hem een knuffel te geven. ,,Het was zo bijzonder. Ik was zo opgelucht.’’ Bij de coming-out geeft Milly die ene leerling die het allang wist een cadeautje: een engeltje dat ze tijdens de werkweek in Praag had gekocht.

Puzzelstukjes

Hadden de andere leerlingen al die tijd niets door? Misschien een beetje. Het was de vmbo’ers wel degelijk opgevallen dat meneer Lanser ineens een telefoonhoesje had met roze en paarse bloemen en vlinders. ,,Toen ze ernaar vroegen, zei ik gewoon dat ik dat mooi vond.’’ En waarom kwam meneer Lanser na de zomervakantie in 2018 ineens met gaatjes in zijn oren op school? ,,Ik had er piepkleine knopjes in gedaan, maar natuurlijk zagen ze dat. Ik heb er wat nonchalant op gereageerd.’’ De puzzelstukjes vallen pas op hun plek tijdens die mentorles.

Een paar weken later verschijnt meneer Lanser voor het eerst als mevrouw Lanser op school. Het is maandag 8 juli, ze komt voor een rapportvergadering. ,,Ik had bedacht dat ik vast een keer voor de zomer zou komen. Dan hadden de collega’s me in ieder geval gezien. Ik was behoorlijk zenuwachtig toen ik de auto uitstapte.’’ Over die entree denkt ze diep na. In het weekend gaat ze naar de kapper, laat ze haar nagels doen, verft ze haar wenkbrauwen en wimpers. ,,Ik wilde er netjes uitzien, niet als een verklede man.’’ Al snel vallen de zenuwen weg. Collega’s ontvangen haar met complimentjes. Die vrijdag, de laatste dag voor de zomervakantie, zien ook de eerste leerlingen haar als vrouw als ze hun rapport komen halen. Er gebeurt weinig schokkends: ,,De reacties varieerden van vragen stellen tot hallo zeggen tot gewoon niets. Ze zaten met hun hoofd al in de vakantiestand.’’

Zelfverzekerd
De echte onthulling op school volgt na de zomervakantie. ,,Ik keek uit naar die eerste schooldag. Voor de leerlingen was het natuurlijk wennen. Maar ik ging redelijk zelfverzekerd naar binnen, was wel alerter dan anders en zag de kinderen kijken. Er werd amper gelachen, ze waren respectvol.’’

Tijdens de lessen gaat mevrouw Lanser snel over tot de orde van de dag. ,,Nou, toen hadden de leerlingen wel door dat er weinig was veranderd. Ik ben natuurlijk precies dezelfde persoon, zie er alleen anders uit.’’ Daarbij gaat het nog regelmatig mis. Leerlingen vergissen zich, spreken Milly aan met meneer. Om zich vervolgens snel te verbeteren, ehhh mevrouw. ,, Ik snap dat dat gebeurt. Daar maak ik altijd een grapje van en zeg dat ik mezelf ook nog wel eens vergis’’, merkt Milly droogjes op.

‘Eigen’ spiegelbeeld
Al wordt haar spiegelbeeld steeds meer eigen. Ze heeft een eigen kledingstijl gevonden, gebruikt een bh met vulling en laat haar baardgroei weglaseren. Over een geslachtsoperatie twijfelt Milly nog. Ze staat al een jaar op de wachtlijst bij de transgenderkliniek. ,,Ik heb me ingeschreven omdat ik weet dat ik niet zo maar aan de beurt ben, maar ook dit is een proces waar ik langzaam ingroei.’’

De brugklassers van dit schooljaar die mevrouw Lanser alleen in haar nieuwe identiteit kennen, hebben soms niet eens door dat ze voorheen als man door het leven ging. ,,Ik heb het ze wel verteld, want ik wil niet dat ze denken: er is iets vreemds met haar. Dat ze er onderling over praten en het een eigen leven gaat leiden. Wat ik heb geleerd is dat het ontzettend belangrijk is om open te communiceren. Het is gewoon zo dus waarom zou ik er omheen draaien.” Precies daarom vertelt ze nu haar verhaal in deze krant. ,,Als ik ook maar iemand kan helpen of inspireren, vind ik dat als leraar bijna mijn plicht om te doen.’’

Want zelfs op een middelbare school met honderden pubers kan deze docent eindelijk zichzelf zijn. De meeste leerlingen zijn nu al vergeten dat ze voor de zomer nog een man was. Lachend besluit ze: ,,Alleen als ik boos ben, praat ik wat harder en met een zwaardere stem. Dan weten ze het weer.’’

Zelden problemen met werkgevers

Werknemers hoeven geen toestemming aan hun leidinggevende te vragen om van geslacht te veranderen. Toch leert de ervaring dat een goede communicatie op de werkvloer van groot belang is om de verandering in goede banen te leiden. ,,Als je zelf morgen ineens met een hanenkam en een getatoeëerd gezicht op het werk verschijnt, zegt je baas ook: we hebben codes. Dus het is handig om leidinggevenden en collega’s uit te leggen waarom je wil veranderen en zo begrip te kweken’’, zegt Bregtje Visser, directeur van Gendertalent, een bureau dat transgenders naar werk begeleidt.

Gendertalent hielp de afgelopen jaren zeker driehonderd transgenders bij hun coming-out op het werk. De meeste werkgevers staan open voor een werknemer die van geslacht wil veranderen. Formeel mogen ze een transformatie niet weigeren, omdat er dan sprake is van discriminatie. Slechts vijf keer ontstonden conflicten. In de meeste gevallen komt dat volgens Visser voornamelijk doordat transgenders psychische problemen hebben. ,,Als je jezelf verandert, komt daar ook afscheid bij kijken. Mensen die dat niet oplossen, hebben heftigere emoties. Daar reageren werkgevers of collega’s vervolgens op. En dan kan er uitsluiting ontstaan.’’

Bovendien voelen niet alle transgenders zich in de nieuwe situatie nog prettig op hun werk, waardoor ze niet lekker in hun vel zitten, ziek raken en soms zelfs met een burn-out thuis komen te zitten. ,,Door de geslachtsverandering en nieuwe hormonen krijg je andere interesses’’, legt Visser uit. Zelf werkte ze als man als leidinggevende bij een ict-bedrijf, maar na de verandering van geslacht besloot ze als coach verder te gaan. ,,Ik ben ook minder gaan werken. Het voelt echt anders als je oestrogenen in je lichaam hebt in plaats van testosteron. Er zijn nu eenmaal biologische verschillen tussen mannen en vrouwen.’’

Fietser valt door gespannen ijzerdraad over de weg

Stropers vergiftigen 16 leeuwen alvorens poten en snuiten af te snijden.